نمونه سوالات کتاب جامعه شناسی2 تهیه شده:توسط خانم اسماعیلی متین
Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
FA
سوالهای درس های 1 تا 14 کتاب جدید التألیف جامعه شناسی 2
سوال های درس 1
1 – جهان اجتماعی چیست ؟ مثال بزنید .
جواب :جهان اجتماعی به مجموعه ی پدیده هایی گفته می شود که در محدوده ی زندگی اجتماعی انسان قرار دارد . مثل خانواده و مدرسه
2 – معیار شناسایی پدیده های جهان اجتماعی چیست ؟ توضیح دهید .
جواب : ارتباط با زندگی اجتماعی . یعنی هرچیزی که با زندگی اجتماعی انسان ارتباط داشته باشد درون جهان اجتماعی قرار می گیرد .
3 – انسانها چگونه جهان اجتماعی خود را بسط می دهند ؟
جواب : انسانها با گسترش دانش خود ابزارها و وسایل جدیدی می سازند و این ابزارها با اثرگذاری که بر زندگی انسان دارند وارد جهان اجتماعی فرد می شوند .
4 – چرا پدیده هایی مانند زلزله و خشکسالی در درون جهان اجتماعی قرار می گیرند ؟
جواب : زلزله و خشکسالی پدیده های جهان طبیعی هستند ولی از جهت ارتباطی که با زندگی اجتماعی پیدا می کنند ،درون جهان اجتماعی قرار می گیرند .
5 – هر چیزی که با زندگی اجتماعی انسان ارتباط داشته باشد ،در .................................... قرار می گیرد .
الف – بیرون جهان اجتماعی ب - جهان طبیعی ج – درون جهان اجتماعی د – جهان طبیعی
جواب : گزینه ج
6 – احترام به قانون یک کنش .................................. است .
الف – طبیعی ب – اجتماعی ج – اقتصادی د – فردی
جواب : گزینه ب
7- خانواده پدیده ای است که با ............................. انسان به وجود می آید .
جواب : کنش اجتماعی
سوال های درس 2
1 – جهان اجتماعی چیست ؟
جواب : به مجموعه پدیده هایی که بر زندگی اجتماعی انسان ها تاثیر می گذارد ، جهان اجتماعی می گویند
2 - ساختار اجتماعی را تعریف کنید .
جواب : به نوع ارتباط ،نظم و چینش پدیده هایی که در جهان اجتماعی مجود دارند ساختار اجتماعی می گویند .
3 – نظام اجتماعی چیست ؟
جواب : به مجموعه پدیده های جهان اجتماعی که از نظر ساختار با هم ارتباط دارند و یک هدف را دنبال می کنند نظام اجتماعی می گویند .
4 – با در نظر گرفتن یک ورزشگاه جهان اجتماعی ،ساختار اجتماعی و نظام اجتماعی آن را مشخص کنید .
جواب : جهان اجتماعی: همه اجزا و عناصر دخیل در ساختمان مثل سنگ ،آهن و .............
ساختار اجتماعی : نظم و ارتباط بین اجزا و عناصر
نظام اجتماعی : شامل اجزا و عناصر و نظم و ارتباط عناصر و اجزا
5 – خرده نظام چیست ؟
جواب : به نظام هایی که بخشی از نظام های بزرگتر از خود هستند خرده نظام گفته می شود .
6- نظام اجتماعی کل را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : به نظام هایی که از نظام های اجتماعی کوچکتر از خود تشکیل شده باشند نظام اجتماعی کل گفته می شود . به عنوان مثال جامعه یک نظام اجتماعی کل است که از خرده نظام هایی مثل خرده نظام خانواده ، خرده نظام اقتصادی و ..... تشکیل شده است .
7 – نهاد اجتماعی را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : به خرده نظام هایی که نقش تعیین کننده ای در نظام اجتماعی کل دارند و نیازهای اساسی جامعه را برطرف می کنند ، نهاد اجتماعی می گویند مانند: سیاست ، اقتصاد ، آموزش و خانواده
8 – مهمترین نهاد های اجتماعی را نام ببرید .
جواب : سیاست ،اقتصاد ،آموزش و پرورش ،خانواده
سوال های درس 3
1 – جامعه را تعریف کنید .
جواب : جامعه به گروهی از انسانها گفته می شود که در طی سالیان متمادی با یکدیگر زندگی می کنند .
2 – فرهنگ را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : به شیوه زندگی گروهی از انسانها که با یکدیگر زندگی می کنند فرهنگ گفته می شود . مثل آداب و رسوم عروسی و عزاداری ، آداب معاشرت ، گویش ها و ..............
3 – چه رابطه ای بین جامعه و فرهنگ وجود دارد ؟
جواب : فرهنگ و جامعه جدای از یکدیگر نمی تواند باشند ،جامعه بدون فرهنگ وجود ندارد و فرهنگ بدون نیز جامعه پدید نمی آید . جامعه و فرهنگ را به جسم و جان یک موجود زنده می توان تشبیه کرد . جامعه در حکم جسم و کالبد و فرهنگ در حکم جان و روح است .
4 – چرا جوامع شیوه های مختلفی برای زندگی دارند ؟
جواب : چون دارای فرهنگ های متفاوتی هستند .
5 – فرهنگ عمومی چیست ؟
جواب :آن بخش از فرهنگ که مردم یک جامعه در آن اشتراک دارند ، فرهنگ عمومی می گویند . مثل زبان ،دین و آداب معاشرت
6 – خرده فرهنگ را تعریف کنید .
جواب : به بخش هایی از فرهنگ که مربوط به گروه ،قوم ، قشر ، صنف و گروه های خاص است ، خرده فرهنگ می گویند .
7 – ضد فرهنگ را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : اگر عقاید ، ارزشها ،قواعد ، هنجارها و مهارت های درون یک خرده فرهنگ ، مخالف و مغایر با ارزشها ،
عقاید ،قواعد و هنجارهای فرهنگ عمومی باشد ، به آن ضد فرهنگ می گویند . خرده فرهنگ گروه هایی که انحراف اجتماعی دارند مانند بزهکاران ، سارقان و .....
8 – خرده فرهنگ موافق را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : خرده فرهنگ های سازگار با فرهنگ عمومی را خرده فرهنگ موافق می گویند . مثل خرده فرهنگ های مربوط به رانندگان و هنرمندان
9 – نهاد فرهنگی را تعریف کنید .
جواب : نهاد فرهنگی ، نهادی است که از طریق آموزش و تربیت به فعالیت های فرهنگی می پردازد ،فرهنگ را تولید می کند و استمرار می دهد ، یا به آن غنا می بخشد .
10 – نهاد های مهم فرهنگی را نام ببرید .
جواب : خانواده ، رسانه ، آموزش و پرورش و آموزش عالی
11 - ارزش های نهاد اقتصادی نظام سرمایه داری با ارزش های نهاد اقتصادی نظام اسلامی چه تفاوتی با هم دارند؟
جواب : در نظام سرمایه داری افزایش ثروت و انباشت سرمایه هدف اصلی است ولی در نهاد اقتصادی اسلامی عدالت و قسط ، ارزش های اصلی است .
12 – آیا خانواده یک نهاد فرهنگی است ؟
جواب : بله ، چون بخش قابل توجهی از فرهنگ عمومی در خانواده به فرزندان منتقل می شود .
13 – آگاهی و شناخت مشترک به چه چیزی گفته می شود ؟
الف – جهان اجتماعی ب – جامعه ج – فرهنگ د – هویت
جواب : گزینه ج
سوال های درس 4
1 – فرهنگ آرمانی را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : بخشی از فرهنگ را که مردم یک جامعه از آن جانبداری می کنند و رعایت آن را لازم می دانند اما در عمل ممکن است آن را نادیده بگیرند فرهنگ آرمانی نامیده می شود . مثل فرهنگ اسلامی
2 – فرهنگ واقعی را تعریف کنید .
جواب : آن بخش از فرهنگ را که مردم به آن عمل می کنند فرهنگ واقعی نامیده می شود .
5 – چه رابطه ای بین فرهنگ آرمانی و فرهنگ واقعی وجود دارد ؟
جواب : فرهنگ آرمانی در جامعه وجود دارد اما ممکن است به آن عمل نشود مثل ناپسند بودن اسراف که مردم جامعه آن را قبول دارند اما به آن عمل نمی کنند . اما فرهنگ واقعی ، بخشی از فرهنگ آرمانی است که مردم به آن عمل می کنند مثل احترام گذاشتن به پدرو مادر که در فرهنگ آرمانی وجود دارد و در فرهنگ واقعی هم به آن عمل می شود . بنابراین بخشی از فرهنگ آرمانی بیرون از فرهنگ واقعی و بخشی از فرهنگ واقعی خارج از فرهنگ آرمانی قرار دارد .
6 - فرهنگ حق چیست ؟
جواب : بخش هایی از فرهنگ که از نظر علمی صحیح و مطابق فطرت انسان باشد فرهنگ حق نامیده می شود .
7 – فرهنگ باطل را تعریف کنید .
جواب : بخش هایی از فرهنگ که از نظر علمی قابل دفاع نباشد فرهنگ باطل نامیده می شود .
8 – دو ابزار مهم برای شناخت عقاید و ارزشها کدامند ؟
جواب : عقل و وحی
9 – چند مورد از عقاید و ارزش های مربوط به فرهنگ حق را بنویسید .
جواب : عقیده به توحید و ارزشهای توحیدی ، وفای به عهد ، تحمل دیگران و مدارای با کسانی که از شناخت حقیقت محروم مانده اند ، حمایت از مستضعفان ، دفاع از عدالت و حقوق ضروری انسانها
10 – چند مورد از عقاید و ارزشهای فرهنگ باطل را نام ببرید .
جواب : ظلم و بی عدالتی و تجاوز به حقوق دیگران ، شرک و دنیا پرستی
11 – کدام جوامع نمی توانند درمورد حق یا باطل بودن عقاید و ارزشها داوری کنند ؟
جواب :جوامعی که علم را محدود به دانش تجربی و آزمون پذیر می دانند و عقل وحی را به عنوان دو وسیله معرفت علمی معتبر نمی دانند .
12 – در چه صورتی جوامع فرهنگ حق را از دست داده و به سوی باطل گام بر می دارند ؟
جواب : اگر جوامع به حقیقت ایمان نیاورند و بر اساس آن عمل نکنند یا اگر ایمان خود را به حقیقت و کنشهایی که بر اساس آن سازمان داده اند ، نغییر دهند ، فرهنگ حق را از دست داده و به سوی باطل گام بر می دارند .
13 - نظر فارابی در مورد مدینه فاظله چیست ؟
جواب : فارابی جامعه ای را که از فرهنگ حق برخوردار باشد ، مدینه فاظله می داند .
14 – جوامع مختلف چگونه حقیقت را به عرصه فرهنگ آرمانی خود وارد می کنند ؟
جواب : جوامع مختلف با ایمان به عقاید و ارزشهای حقیقی ، حقیقت را به عرصه فرهنگ آرمانی خود وارد می کنند .
15 – نقش مدیران و برنامه ریزان فرهنگی در جامعه چیست ؟
جواب : تلاش می کنند از طریق نهادهای فرهنگی ، تعلیم و تربیت لازم را برای ورود فرهنگ آرمانی به عرصه فرهنگ واقعی فراهم آورند .
سوال های درس 5
1 – هویت چیست ؟
جواب : هویت پاسخی است که به پرسش از کیستی داده می شود .
به مجموعه ویژگی ها و خصوصیات هر فرد هویت او گفته می شود .
2 – افراد در موقعیت های مختلف خود را چگونه معرفی می کنند ؟
جواب : باهوش ،زرنگ ، تنبل ، بی نظم ، فهمیده ، باشخصیت ، بی مبالات ، کشاورز ، کارمند ، مومن ، آزاده امین ، ایرانی و .................
3 – ویژگی های مختلف هویت را نام ببرید و تعریف کنید و برای هریک مثال بزنید .
جواب : اکتسابی : ویژگی هایی هستند که توسط خود ما پدید آمده اند و ما در پدید آمدن آن نقش داریم مثل دانش آموزبودن ،کارمند بودن ، کشاورز بودن ، معلم بودن و ......
انتسابی : ویژگی هایی هستند که ما در ایجاد و تداوم آنها نقشی نداریم مثل پسربودن یا دختربودن زمان، مکان تولد و ...........
فردی : ویژگی هایی هستند که شخصی و متعلق به یک فرد است مثل مرد یا زن بودن ، زودرنج یا صبور بودن و
اجتماعی : ویژگی هایی هستند که فرد بدون حضور در اجتماع نمی تواند به آنها دست یابد مثل ایرانی بودن ، روستایی یا شهری بودن .
ثابت : ویژگی هایی هستند که تغییر نمی کنند و قابل تغییر نیستند مثل پسر ، دختر ، مرد ، زن و ....................
متغیر : برخی از ویژگی های انسان هستند که قابلیت تغیر در موقعت های مختلف را دارند مثل دانش آموز ، دانشجو ، کشاورز ، معلم و ..
4- در چه صورتی هویت فرد استمرار نخواهد داشت ؟
جواب : در صورتی که همه ابعاد هویتی انسان تغییر پیدا کنند .
5 – منظور از هویت آگاهانه و پنهان چیست ؟
جواب : هویت آگاهانه یعنی بخشی از هویت که ما آن را می شناسیم یا آن که دیگران به آن پی می برند و آن را برای ما بازگو می کنند . هویت پنهان آن بخشی از هویت است که برای ما پنهان است و ما آن را نمی شناسیم .
6 – ما برای شناخت هویت پنهان خود چگونه عمل می کنیم ؟
جواب : تأمل می کنیم . درباره آنها می اندیشیم و گاهی برای شناخت خود از دیگران کمک می گیریم ، از دوستان خود درباره نقاط قوت و ضعف خویش سوال می کنیم . با روانشناسان و مشاوران ،مشاوره می کنیم از نظرات جامعه شناسان و انسان شناسان استفاده می کنیم .
7 - وجود نظریات مختلف در باره هویت انسان نشان دهنده چیست ؟
جواب : نشان دهنده آن است که ما در شناخت هویت خود و دیگران دچار خطا و اشتباه می شویم .
8 – خود آگاهی چیست ؟
جواب : خود آگاهی یعنی خود را شناختن و به صفات و خصوصیات خود پی بردن
سوال های درس 6
1 – هویت فردی به چند بخش تقسیم می شود . هریک را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : جسمانی : هویتی است که مربوط به بدن انسان است مثل وزن ، قد ، گروه خونی و ...........
غیر جسمانی : هویت غیر جسمانی شامل صفات اخلاقی و روانی فرد است مانند اخلاص ، ایمان ، تقوی ، مهربانی و ....................
2 – هویت اجتماعی چیست ؟ مثال بزنید .
جواب : بخشی از هویت فرد است که ریشه در جامعه و فرهنگ دارد و در ارتباط با دیگران شکل می گیرد . مانند معلم بودن ، ایرانی بودن ، مسلمان بودن و .............
3 – منظور از جهان های سه گانه چیست ؟
جواب : جهان طبیعی ( طبیعت و بدن انسان ) جهان اجتماعی و جهان نفسانی ( روان انسان )
4 – وقتی که خود را عضو گروه خاصی معرفی می کنیم به کدام بخش از هویت خود اشاره می کنیم ؟
جواب : هویت اجتماعی
5 – چه رابطه ای بین ویژگی های جسمانی افراد و خصوصیات روح آنها وجود دارد ؟
جواب : ویژگی های جسمانی افراد بر خصوصیات روحی آنها اثر می گذارد . بسیاری از بیماری های جسمانی ،سلامت نفس و روان آدمی را به خطر می اندازد ، برخی از اضطراب ها ریشه در عوامل جسمانی دارد . قوای بدنی در حکم ابزارهایی برای قوای نفسانی و روانی هستند . اگر این قوا آسیب ببینند ، زمینه پرورش قوای روحی و نفسانی نیز آسیب می بیند . ابعاد روحی و روانی انسانی نیز در وضعیت و خصوصیات جسمانی او اثر می گذارد . به همین دلیل برخی از مرضهای جسمانی از طریق کمک گرفتن قوای روحی درمان می شود .
6 – حدیث ( ما ضعف بدن عما قویت علیه النیه ) بیانگر چیست ؟
جواب : نشان دهنده تأثیر ابعاد روحی و روانی انسان بر ابعاد جسمانی است .
7 – دانشمندانی را نام ببرید که درباره تأثیرات جغرافیا و طبیعت بر زندگی اجتماعی انسان پرداخته اند ؟
جواب : اخوان الصفا ، منتسکیو ، ابن خلدون
8 – قرآن کریم مبداء فساد را چه چیزی می داند ؟
جواب : برخی از کنش های اجتماعی انسانها
9 – امروزه یکی از مهمترین مسائلی که توجه انسانها را به خود مشغول کرده است تأثیر ........................................... بر محیط زیست است .
جواب : کنش های اجتماعی انسان
10 – چه رابطه ای بین جهان اجتماعی و ویژگی های نفسانی و روانی افراد وجود دارد ؟
جواب : جهان اجتماعی و ویژگی های نفسانی و روانی افراد جامعه نیز تعامل و تأثیر متقابل دارند . خصوصیات روانی و اخلاقی انسانها در جهان اجتماعی تأثیر گذار است ، برخی از آدمیان به دلیل شایستگی های روحی و روانی خود ، مسیر زندگی اجتماعی انسان ها را دگرگون می سازند و بعضی دیگر به دلیل شقاوت باطنی خود جامعه و تاریخی را به نابودی می کشانند . جهان اجتماعی نیز در خصوصیات روحی افراد اثر می گذارد و امکان رشد برخی از فضایل و رذایل را از بین می برد یا زمینه رشد آنها را فراهم می آورد .
11 – هویت اجتماعی هر فرد چگونه شکل می گیرد ؟
جواب : هویت اجتماعی هر فرد در درون جهان اجتماعی و بر اساس عقاید و ارزشهای جهان اجتماعی فرد شکل می گیرد .
12 – در جامعه قبیله ای هویت جمعی افراد در .................................... مشخص می شود .
جواب : جایگاه قبیله ای آنها
13 – در جامعه سرمایه داری هویت اشخاص چگونه شناخته می شود ؟
جواب : در جامعه سرمایه داری هویت اشخاص به ثروت و توان اقتصادی آنها شناخته می شود .
14 – اسلام در فرهنگ آرمانی خود هویت افراد را چگونه ارزیابی می کند ؟
جواب : اسلام در فرهنگ آرمانی خود هویت افراد را با علم ، تقوی و عدالت ارزیابی می کند .
15 – نگاه دنیوی جهان متجدد و ارزشهای اخلاقی آن چگونه است ؟
جواب : نگاه دنیوی جهان متجدد و ارزشهای اخلاقی آن به گونه ای است که به طبیعت به عنوان یک ماده بی جان برای تصرف و به خدمت گرفتن آن نگاه می شود . انسان در این جهان هر نوع تصرفی را برای بهره برداری بیشتر از طبیعت انجام می دهد .
16 – در جهان معنوی اسلام طبیعت چه جایگاهی دارد ؟
جواب : در جهان معنوی اسلام ، طبیعت به عنوان موجودی زنده ، آیت و نشانه خداوند است . انسان در طبیعت به عنوان خلیفه خداوند است و خلیفه خداوند براساس اراده و مشیت الهی وظیفه عمران و آبادانی آن را دارد ، یعنی انسان حق ندارد تصرفاتی را که مخالف اراده حکیمانه الهی است در جهان طبیعت و در جسم و جان خود انجام دهد .
سوال های درس 7
1- انسانها چگونه هویت اجتماعی خود را شکل می دهند ؟
جواب : هر فرد در یک جهان اجتماعی متولد می شود که بوسیله نسل های قبل از او ایجاد شده است . بنابراین جهان اجتماعی به هنگام تولد هر فرد ، بخشی از هویت اجتماعی او را تعیین می کند .
2 – اولین و مهمترین آشنایی فرد با جهان اجتماعی جگونه انجام می شود؟
جواب : فرد با آموزش هایی که در خانواده پیدا می کند ، اولین و مهمترین آشنایی ها را با جهانی که در آن متولد شده است پیدا می کند .
3 – جامعه پذیری را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : به فرایندی که هر فرد برای مشارکت در زندگی اجتماعی دنبال می کند و مسیری که برای تکوین و شکل گیری هویت اجتماعی افراد طی می شود جامعه پذیری می گویند . مانند فرزندی که در خانواده نحوه غذا خوردن را یاد می گیرد .
4 – آیا فرایند جامعه پذیری همیشه با موفقیت انجام می شود ؟
جواب : خیر ، انسانها دارای اختیارند و همواره می توانند هویتی را که جامعه برای آنان در نظر گرفته است ، نپذیرند یا آن که در مسیر قواعد و هنجارهای اجتماعی حرکت نکنند .
5 – کجروی را تعریف کنید و مثال بزنید
جواب : به رفتارهایی که بر خلاف عقاید ، ارزشها و قواعد و هنجارهای جامعه هستند ، کجروی اجتماعی می گویند مانند دزدی ، مصرف مواد مخدر و گران فروشی
6 – هرجامعه ای برای تداوم جامعه پذیری و پیشگیری و کنترل کجروی های اجتماعی چه روش هایی را بکار می برد ؟
جواب : تبلیغ و اقناع : جامعه از طریق نهادهای فرهنگی و آموزشی می کوشد تا باورها ،عقاید و ارزشهای خود را به گونه ای تبلیغ کند که افراد قانع شوند .
تشویق و پاداش :جامعه افرادی را که مطابق ارزشها و قواعد جامعه عمل کنند تشویق کرده و به آنها پاداش هایی می دهد.
تنبیه و مجازات : جامعه کسانی را که به انحراف اجتماعی دچار شده باشند ،تنبیه و مجازات می کند .
7 – کنترل اجتماعی را تعریف کنید .
جواب : به مجموعه فعالیت های که برای پذیرش فرهنگ و انطباق دادن افراد با انتظارات جامعه انجام می شود
کنترل اجتماعی می گویند .
8 – مراتب کنترل اجتماعی را نام ببرید .
جواب : اقناع : روشی است که به واسطه آن فرهنگ در افراد درونی می شود . هر چه قدرت اقناع یک فرهنگ بیشتر باشد افراد رفتارهای متناسب با آن فرهنگ را بهتر انجام می دهند .
تشویق و تنبیه : بیشتر در مورد کسانی که ارزشهای فرهنگی را به میزان کمتری درونی کرده اند به کار برده می شود .
9 – تشویق و تنبیه به چند صورت انجام می شود و در چه جاهایی کاربرد دارند ؟
جواب : تشویق و تنبیه رسمی : بیشتر توسط سازمانها و موسسات اجتماعی مانند ادارات ، پلیس ، دادگاه و زندان بکار برده می شود .
تشویق و تنبیه غیر رسمی : بیشتر در خانواده ها ، بین همسالان یا به وسیله عموم افراد جامعه انجام می شود .
10 – دو عنصر فرهنگی آموزه های اسلامی را نام ببرید .
جواب : امر به معروف و نهی از منکر
11 – مراتب و روشهای امر به معروف ونهی از منکر را نام برید .
جواب : برخی از روشهای امر به معروف و نهی از منکر تبلیغی و برخی تشویقی یا تنبیهی است . مسولیت برخی از مراتب امر به معروف و نهی از منکر به عهده همه افراد جامعه است و مسولیت برخی از مراتب آن بر عهده سازمانهای رسمی و حکومتی است .
سوالهای درس 8
1 – انواع تحرک اجتماعی را نام ببرید . هریک را تعریف کنید و برای هریک مثال بزنید .
جواب : الف - تحرک اجتماعی صعودی : به تغییر جایگاه فرد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر تحرک اجتماعی صعودی می گویند . مثل کارمند یک اداره هنگامی که مدیر یک بخش اداره می شود .
ب – تحرک اجتماعی افقی : به تغییر جایگاه فرد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی برابر را تحرک اجتماعی افقی می نامند . مثل کارمندی که از یک بخش اداره به بخش دیگر منتقل می شود .
ج – تحرک اجتماعی نزولی : به تغییر جایگاه فرد از یک موقعیت اجتماعی بالا به موقعیت اجتماعی پایین تر را تحرک اجتماعی نزولی می نامند . مثل مدیر اداره که از مدیریت عزل می شود و به صورت یک کارمند عادی به کار خود ادامه می دهد .
2 – آیا فرصت های اجتماعی تحرک برای همه افراد و گروه ها یکسان است ؟ مثال بزنید .
جواب : فرصت هایی که افراد در جهانهای مختلف برای تحرک اجتماعی و کسب هویت های اجتماعی جدید دارند ، یکسان نیست و هر جامعه به تناسب عقاید و ارزشهایی که دارد برخی تغییرات هویتی و تحرکات اجتماعی را تشویق و برخی دیگر را منع می نمایند . مثال : جامعه ای که بر اساس ارزشهای نژادی شکل می گیرد ، صرفا برای یک نژاد خاص امکان تحرک اجتماعی صعودی فراهم می آورد .
3 – تحرک اجتماعی در جامعه ای که بر اساس ارزشهای نژادی شکل می گیرد چگونه است ؟
جواب : امکان تحرک اجتماعی صعودی برای یک نژاد خاص وجود دارد .
4 – در جامعه ای که برارزشهای اقتصادی تاکید می شود تحرک اجتماعی چگونه است ؟
جواب : تحرک اجتماعی صعودی را تنها برای کسانی ممکن می سازد که منابع ثروت را در اختیار دارند .
5 – در جهانی که بر مدار ارزشهای دنیوی و این جهانی شکل می گیرد ، تحرک اجتماعی چگونه است ؟
جواب : تحرکات اجتماعی را در محدوده همان ارزشها به رسمیت می شناسد .
6 – تحرک اجتماعی را تعریف کنید .
جواب : جابجایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر را تحرک اجتماعی می گویند .
7 – در یک جهان سکولار فرصت تحرک اجتماعی چگونه است ؟
جواب : در این جهان فعالیت هایی که هویت دینی افرادرا آشکار کند ، منع می شوند .
8 – در چه صورتی جوامع تغییرات هویتی در درون جهان اجتماعی را می پذیرند و تأیید می کنند ؟
جواب : تا هنگامی که هویت جمعی افراد در چارچوب عقاید و ارزشهای کلان جامعه شکل گیرد ، تغییرات هویتی در درون یک جهان اجتماعی واحد رقم می خورد و این تغییرات نه تنها در تعارض با هویت فرهنگی جامعه قرار نمی گیرد بلکه می تواند مستلزم گسترش و توسعه فرهنگ اجتماعی باشد و به همین دلیل این گونه تغییرات مورد تشویق و تأیید جامعه قرار گیرد .
9 – تعارضات فرهنگی را تعریف کنید .
جواب : اگر تغییرات هویتی در خارج از مرزهای مقبول فرهنگی جامعه واقع شود و شیوه هایی از زندگی را که با عقاید و ارزشهای اجتماعی در تقابل هستند به دنبال بیاورد به تعارض فرهنگی منجر می شود .
10 – علل تعارض فرهنگی کدامند ؟
جواب : الف – علل درونی : به نوآوری ها و فعالیت های افرادی که در درون فرهنگ اجتماعی حضور دارند باز می گردد.
ب – علل بیرونی : در اثر تأثیر پذیری از فرهنگ های دیگر به وجود می آید .
11 – نتایج تعارضات فرهنگی کدامند ؟
جواب : اضطراب و نگرانی های اجتماعی .
12 – جابجایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر را ............................ می گویند .
جواب : تحرک اجتماعی
13 – وقتی کارمند یک اداره مدیر بخش اداره می شود ، وی ................... پیدا کرده است .
الف – تحرک افقی ب – تحرک نزولی ج – تحرک صعودی د – هیچکدام
جواب : گزینه ج
14 – وقتی مدیر اداره از مدیریت عزل می شود و به صورت یک کارمند عادی به کار خود ادامه می دهد ، ............. دارد .
الف – تحرک افقی ب – تحرک نزولی ج – تحرک صعودی د – هیچکدام
جواب : گزینه ب
15 – تعارضات فرهنگی ، می تواند علل علل مختلفی داشته باشد ، برخی از علل آن ، .................. است و به نوآوری ها
و فعالیت های افرادی که در درون فرهنگ اجتماعی حضور دارند باز می گردد و برخی علل ، ........................ است و در
اثر تأثیر پذیری از فرهنگ های دیگر به وجود می آید .
الف – درونی – درونی ب – درونی – بیرونی ج – بیرونی – درونی د – بیرونی – بیرونی
جواب : گزینه ب
سوالهای درس 9
1 – هویت فرهنگی جامعه چه زمانی محقق می شود ؟
جواب : هویت فرهنگی هنگامی محقق می شود که عقاید و ارزشهای مشترکی در جامعه شکل گیرد . یعنی هر گاه نوعی از عقاید و ارزشها از سوی افراد جامعه پذیرفته و به رسمیت شناخته شود ، هویت فرهنگی بر مدار آن عقاید و ارزشها پدید می آید .
2 – هویت اجتماعی افراد چگونه شکل می گیرد ؟
جواب : هویت اجتماعی افراد همواره درپرتو هویت فرهنگی جامعه شکل می گیرد .
3 – هویت فرهنگی جوامع چه زمانی پایدار است و چه زمانی نابود می شود ؟
جواب : هویت فرهنگی تا زمانی که عقاید و ارزشهای مربوط به آن مورد پذیرش افراد جامعه و برای آنها مهم باشد دوام می آورد و هر گاه عقاید و ارزشها اهمیت و اعتبار خود را از دست بدهند زایل و نابود می شود .
4 – تزلزل فرهنگی چیست ؟
جواب : اگر شیوه زندگی ، ناسازگار با عقاید و ارزشهای اجتماعی یک فرهنگ تداوم پیدا کند فرهنگ نتواند رفتارهای اجتماعی را مطابق با مبانی خود ، سازمان بخشد ، تعارض این دو بخش فرهنگی می تواند به تزلزل فرهنگی منجر شود .
5 – تزلزل فرهنگی چه زمانی رخ می دهد ؟
جواب : تزلزل فرهنگی هنگامی رخ می دهد که مبادی هویت ساز فرهنگ ، یعنی عقاید ، ارزشها و آرمانها ، ثبات و استقرار خود را در متن فرهنگ از دست بدهد .
6 – چرا تزلزل فرهنگی با بحران هویت همراه است ؟
جواب : زیرا بحران هویت در جایی به وجود می آید که جامعه توان حفظ و دفاع از عقاید و ارزشهای اجتماعی خود را
نداشته باشد .
7 – بحران هویت در چه جامعه ای به وجود می آید ؟
جواب : بحران هویت در جایی به وجود می آید که جامعه توان حفظ و دفاع از عقاید و ارزشهای اجتماعی خود را
نداشته باشد .
8 – تغییرات فرهنگی و تمدنی به چند صورت ممکن است باشد ؟ هریک را تعریف کنید و برای هر یک مثال بزنید .
جواب : تغییرات فرهنگی و تمدنی می تواند مثبت یا منفی باشد . اگر فرهنگی که گرفتار تزلزل ، بحران و تحول می شود ، اولا فرهنگی باطل باشد ، ثانیا جهت تغیرات نیز به سوی فرهنگ حق باشد ،تحولات فرهنگی مثبت است مثل تحول جامعه جاهلی به جامعه نبوی .اگر فرهنگی که رسمیت و اعتبار اجتماعی خود را از دست می دهد فرهنگ حق باشد یا آن که جهت تحولاتی که در فرهنگ واقع می شود به سوی فرهنگ حق نباشد تحول مثبت نیست . مثل تحول جامعه نبوی به جامعه اموی تحول فرهنگی منفی است .
9 – تزلزل فرهنگی با تعارض فرهنگی چه تفاوتی دارد ؟
جواب : تعارض فرهنگی یعنی مبانی اعتقادی و ارزشها و آرمانهای فرهنگ فعال است اما بخشی از این مبانی با بخشی دیگر ناسازگار است . اما تزلزل فرهنگی هنگامی رخ می دهد که مبانی هویت ساز فرهنگ یعنی عقاید و ارزشها ثبات و استقرار خود را در متن فرهنگ از دست بدهند و سست شوند و یک فرهنگ دیگر جای آن را بگیرد .
10 – عواملی که بحرانهای فرهنگی را به وجود می آورد به چند دسته تقسیم می شوند ؟ هریک را تعریف کنید .
جواب : عواملی که بحرانهای فرهنگی را به وجود می آورند و هویت های فرهنگی را تغییر می دهند ، به دو بخش درونی و بیرونی تقسیم می شوند :
الف – علل درونی : علل درونی یا به کاستی ها و بن بست هایی که در هویت خود فرهنگ وجود دارد باز می گردد یا به ابداعات و نوآوری های مثبت و منفی افرادی که در درون آن فرهنگ و تمدن قرار دارند مربوط می شود .
ب – علل بیرونی : علل بیرونی به مواجهات و ارتباطات بین فرهنگی باز می گردد.
11 – مرگ طبیعی یک فرهنگ چه زمانی رخ می دهد ؟
جواب : مرگ طبیعی یک فرهنگ هنگامی رخ می دهد که آن فرهنگ به سبب به کار گیری تمامی ظرفیت های خود ، با هویت جسمانی و معنوی افراد اصطکاک پیدا کند و از پاسخ به نیازهای طبیعی و جسمانی یا فطری و معنوی آنها باز ماند .
12 – اگر فرهنگی متناسب با نیازهای معنوی و روحی افراد عمل نکند چه مشکلی پیش می آید ؟
جواب : فرهنگی که متناسب با نیازهای معنوی و روحی افراد عمل نکند و پرسش های وجودی آدمیان را در باره
معنای زندگی و مرگ پاسخ ندهد و در مسیر غفلت از این پرسش ها روزگار بگذراند یا با شکاکیت و پوچ انگاری
مواجه شود ، نشاط زندگی را از دست می دهد و با انواع مختلف آسیب ها مانند یأس ، ناامیدی و خودکشی رویارو می شود .
13 – هر گاه عقاید و ارزشها ، اهمیت و اعتبار خود را از دست بدهند ، هویت فرهنگی ............................ می شود .
جواب : نابود
14 – تزلزل فرهنگی با ............................ همراه است .
جواب : بحران هویت
15 – هویت فرهنگی جامعه بر مدار ................... و ......................... شکل می گیرد .
جواب : عقاید – ارزشهای اجتماعی
16 – هویت اجتماعی افراد همواره در پرتو .......................... جامعه شکل می گیرد .
جواب : هویت فرهنگی
17 – تحول جامعه جاهلی به جامعه نبوی تحول فرهنگی ......................... و تحول جامعه نبوی به جامعه اموی تحول فرهنگی ..................... است .
الف – مثبت – مثبت ب – مثبت – منفی ج – منفی – مثبت د – منفی – منفی
جواب : گزینه ب /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}
سوالهای درس های 1 تا 14 کتاب جدید التألیف جامعه شناسی 2
سوال های درس 1
1 – جهان اجتماعی چیست ؟ مثال بزنید .
جواب :جهان اجتماعی به مجموعه ی پدیده هایی گفته می شود که در محدوده ی زندگی اجتماعی انسان قرار دارد . مثل خانواده و مدرسه
2 – معیار شناسایی پدیده های جهان اجتماعی چیست ؟ توضیح دهید .
جواب : ارتباط با زندگی اجتماعی . یعنی هرچیزی که با زندگی اجتماعی انسان ارتباط داشته باشد درون جهان اجتماعی قرار می گیرد .
3 – انسانها چگونه جهان اجتماعی خود را بسط می دهند ؟
جواب : انسانها با گسترش دانش خود ابزارها و وسایل جدیدی می سازند و این ابزارها با اثرگذاری که بر زندگی انسان دارند وارد جهان اجتماعی فرد می شوند .
4 – چرا پدیده هایی مانند زلزله و خشکسالی در درون جهان اجتماعی قرار می گیرند ؟
جواب : زلزله و خشکسالی پدیده های جهان طبیعی هستند ولی از جهت ارتباطی که با زندگی اجتماعی پیدا می کنند ،درون جهان اجتماعی قرار می گیرند .
5 – هر چیزی که با زندگی اجتماعی انسان ارتباط داشته باشد ،در .................................... قرار می گیرد .
الف – بیرون جهان اجتماعی ب - جهان طبیعی ج – درون جهان اجتماعی د – جهان طبیعی
جواب : گزینه ج
6 – احترام به قانون یک کنش .................................. است .
الف – طبیعی ب – اجتماعی ج – اقتصادی د – فردی
جواب : گزینه ب
7- خانواده پدیده ای است که با ............................. انسان به وجود می آید .
جواب : کنش اجتماعی
سوال های درس 2
1 – جهان اجتماعی چیست ؟
جواب : به مجموعه پدیده هایی که بر زندگی اجتماعی انسان ها تاثیر می گذارد ، جهان اجتماعی می گویند
2 - ساختار اجتماعی را تعریف کنید .
جواب : به نوع ارتباط ،نظم و چینش پدیده هایی که در جهان اجتماعی مجود دارند ساختار اجتماعی می گویند .
3 – نظام اجتماعی چیست ؟
جواب : به مجموعه پدیده های جهان اجتماعی که از نظر ساختار با هم ارتباط دارند و یک هدف را دنبال می کنند نظام اجتماعی می گویند .
4 – با در نظر گرفتن یک ورزشگاه جهان اجتماعی ،ساختار اجتماعی و نظام اجتماعی آن را مشخص کنید .
جواب : جهان اجتماعی: همه اجزا و عناصر دخیل در ساختمان مثل سنگ ،آهن و .............
ساختار اجتماعی : نظم و ارتباط بین اجزا و عناصر
نظام اجتماعی : شامل اجزا و عناصر و نظم و ارتباط عناصر و اجزا
5 – خرده نظام چیست ؟
جواب : به نظام هایی که بخشی از نظام های بزرگتر از خود هستند خرده نظام گفته می شود .
6- نظام اجتماعی کل را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : به نظام هایی که از نظام های اجتماعی کوچکتر از خود تشکیل شده باشند نظام اجتماعی کل گفته می شود . به عنوان مثال جامعه یک نظام اجتماعی کل است که از خرده نظام هایی مثل خرده نظام خانواده ، خرده نظام اقتصادی و ..... تشکیل شده است .
7 – نهاد اجتماعی را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : به خرده نظام هایی که نقش تعیین کننده ای در نظام اجتماعی کل دارند و نیازهای اساسی جامعه را برطرف می کنند ، نهاد اجتماعی می گویند مانند: سیاست ، اقتصاد ، آموزش و خانواده
8 – مهمترین نهاد های اجتماعی را نام ببرید .
جواب : سیاست ،اقتصاد ،آموزش و پرورش ،خانواده
سوال های درس 3
1 – جامعه را تعریف کنید .
جواب : جامعه به گروهی از انسانها گفته می شود که در طی سالیان متمادی با یکدیگر زندگی می کنند .
2 – فرهنگ را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : به شیوه زندگی گروهی از انسانها که با یکدیگر زندگی می کنند فرهنگ گفته می شود . مثل آداب و رسوم عروسی و عزاداری ، آداب معاشرت ، گویش ها و ..............
3 – چه رابطه ای بین جامعه و فرهنگ وجود دارد ؟
جواب : فرهنگ و جامعه جدای از یکدیگر نمی تواند باشند ،جامعه بدون فرهنگ وجود ندارد و فرهنگ بدون نیز جامعه پدید نمی آید . جامعه و فرهنگ را به جسم و جان یک موجود زنده می توان تشبیه کرد . جامعه در حکم جسم و کالبد و فرهنگ در حکم جان و روح است .
4 – چرا جوامع شیوه های مختلفی برای زندگی دارند ؟
جواب : چون دارای فرهنگ های متفاوتی هستند .
5 – فرهنگ عمومی چیست ؟
جواب :آن بخش از فرهنگ که مردم یک جامعه در آن اشتراک دارند ، فرهنگ عمومی می گویند . مثل زبان ،دین و آداب معاشرت
6 – خرده فرهنگ را تعریف کنید .
جواب : به بخش هایی از فرهنگ که مربوط به گروه ،قوم ، قشر ، صنف و گروه های خاص است ، خرده فرهنگ می گویند .
7 – ضد فرهنگ را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : اگر عقاید ، ارزشها ،قواعد ، هنجارها و مهارت های درون یک خرده فرهنگ ، مخالف و مغایر با ارزشها ،
عقاید ،قواعد و هنجارهای فرهنگ عمومی باشد ، به آن ضد فرهنگ می گویند . خرده فرهنگ گروه هایی که انحراف اجتماعی دارند مانند بزهکاران ، سارقان و .....
8 – خرده فرهنگ موافق را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : خرده فرهنگ های سازگار با فرهنگ عمومی را خرده فرهنگ موافق می گویند . مثل خرده فرهنگ های مربوط به رانندگان و هنرمندان
9 – نهاد فرهنگی را تعریف کنید .
جواب : نهاد فرهنگی ، نهادی است که از طریق آموزش و تربیت به فعالیت های فرهنگی می پردازد ،فرهنگ را تولید می کند و استمرار می دهد ، یا به آن غنا می بخشد .
10 – نهاد های مهم فرهنگی را نام ببرید .
جواب : خانواده ، رسانه ، آموزش و پرورش و آموزش عالی
11 - ارزش های نهاد اقتصادی نظام سرمایه داری با ارزش های نهاد اقتصادی نظام اسلامی چه تفاوتی با هم دارند؟
جواب : در نظام سرمایه داری افزایش ثروت و انباشت سرمایه هدف اصلی است ولی در نهاد اقتصادی اسلامی عدالت و قسط ، ارزش های اصلی است .
12 – آیا خانواده یک نهاد فرهنگی است ؟
جواب : بله ، چون بخش قابل توجهی از فرهنگ عمومی در خانواده به فرزندان منتقل می شود .
13 – آگاهی و شناخت مشترک به چه چیزی گفته می شود ؟
الف – جهان اجتماعی ب – جامعه ج – فرهنگ د – هویت
جواب : گزینه ج
سوال های درس 4
1 – فرهنگ آرمانی را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : بخشی از فرهنگ را که مردم یک جامعه از آن جانبداری می کنند و رعایت آن را لازم می دانند اما در عمل ممکن است آن را نادیده بگیرند فرهنگ آرمانی نامیده می شود . مثل فرهنگ اسلامی
2 – فرهنگ واقعی را تعریف کنید .
جواب : آن بخش از فرهنگ را که مردم به آن عمل می کنند فرهنگ واقعی نامیده می شود .
5 – چه رابطه ای بین فرهنگ آرمانی و فرهنگ واقعی وجود دارد ؟
جواب : فرهنگ آرمانی در جامعه وجود دارد اما ممکن است به آن عمل نشود مثل ناپسند بودن اسراف که مردم جامعه آن را قبول دارند اما به آن عمل نمی کنند . اما فرهنگ واقعی ، بخشی از فرهنگ آرمانی است که مردم به آن عمل می کنند مثل احترام گذاشتن به پدرو مادر که در فرهنگ آرمانی وجود دارد و در فرهنگ واقعی هم به آن عمل می شود . بنابراین بخشی از فرهنگ آرمانی بیرون از فرهنگ واقعی و بخشی از فرهنگ واقعی خارج از فرهنگ آرمانی قرار دارد .
6 - فرهنگ حق چیست ؟
جواب : بخش هایی از فرهنگ که از نظر علمی صحیح و مطابق فطرت انسان باشد فرهنگ حق نامیده می شود .
7 – فرهنگ باطل را تعریف کنید .
جواب : بخش هایی از فرهنگ که از نظر علمی قابل دفاع نباشد فرهنگ باطل نامیده می شود .
8 – دو ابزار مهم برای شناخت عقاید و ارزشها کدامند ؟
جواب : عقل و وحی
9 – چند مورد از عقاید و ارزش های مربوط به فرهنگ حق را بنویسید .
جواب : عقیده به توحید و ارزشهای توحیدی ، وفای به عهد ، تحمل دیگران و مدارای با کسانی که از شناخت حقیقت محروم مانده اند ، حمایت از مستضعفان ، دفاع از عدالت و حقوق ضروری انسانها
10 – چند مورد از عقاید و ارزشهای فرهنگ باطل را نام ببرید .
جواب : ظلم و بی عدالتی و تجاوز به حقوق دیگران ، شرک و دنیا پرستی
11 – کدام جوامع نمی توانند درمورد حق یا باطل بودن عقاید و ارزشها داوری کنند ؟
جواب :جوامعی که علم را محدود به دانش تجربی و آزمون پذیر می دانند و عقل وحی را به عنوان دو وسیله معرفت علمی معتبر نمی دانند .
12 – در چه صورتی جوامع فرهنگ حق را از دست داده و به سوی باطل گام بر می دارند ؟
جواب : اگر جوامع به حقیقت ایمان نیاورند و بر اساس آن عمل نکنند یا اگر ایمان خود را به حقیقت و کنشهایی که بر اساس آن سازمان داده اند ، نغییر دهند ، فرهنگ حق را از دست داده و به سوی باطل گام بر می دارند .
13 - نظر فارابی در مورد مدینه فاظله چیست ؟
جواب : فارابی جامعه ای را که از فرهنگ حق برخوردار باشد ، مدینه فاظله می داند .
14 – جوامع مختلف چگونه حقیقت را به عرصه فرهنگ آرمانی خود وارد می کنند ؟
جواب : جوامع مختلف با ایمان به عقاید و ارزشهای حقیقی ، حقیقت را به عرصه فرهنگ آرمانی خود وارد می کنند .
15 – نقش مدیران و برنامه ریزان فرهنگی در جامعه چیست ؟
جواب : تلاش می کنند از طریق نهادهای فرهنگی ، تعلیم و تربیت لازم را برای ورود فرهنگ آرمانی به عرصه فرهنگ واقعی فراهم آورند .
سوال های درس 5
1 – هویت چیست ؟
جواب : هویت پاسخی است که به پرسش از کیستی داده می شود .
به مجموعه ویژگی ها و خصوصیات هر فرد هویت او گفته می شود .
2 – افراد در موقعیت های مختلف خود را چگونه معرفی می کنند ؟
جواب : باهوش ،زرنگ ، تنبل ، بی نظم ، فهمیده ، باشخصیت ، بی مبالات ، کشاورز ، کارمند ، مومن ، آزاده امین ، ایرانی و .................
3 – ویژگی های مختلف هویت را نام ببرید و تعریف کنید و برای هریک مثال بزنید .
جواب : اکتسابی : ویژگی هایی هستند که توسط خود ما پدید آمده اند و ما در پدید آمدن آن نقش داریم مثل دانش آموزبودن ،کارمند بودن ، کشاورز بودن ، معلم بودن و ......
انتسابی : ویژگی هایی هستند که ما در ایجاد و تداوم آنها نقشی نداریم مثل پسربودن یا دختربودن زمان، مکان تولد و ...........
فردی : ویژگی هایی هستند که شخصی و متعلق به یک فرد است مثل مرد یا زن بودن ، زودرنج یا صبور بودن و
اجتماعی : ویژگی هایی هستند که فرد بدون حضور در اجتماع نمی تواند به آنها دست یابد مثل ایرانی بودن ، روستایی یا شهری بودن .
ثابت : ویژگی هایی هستند که تغییر نمی کنند و قابل تغییر نیستند مثل پسر ، دختر ، مرد ، زن و ....................
متغیر : برخی از ویژگی های انسان هستند که قابلیت تغیر در موقعت های مختلف را دارند مثل دانش آموز ، دانشجو ، کشاورز ، معلم و ..
4- در چه صورتی هویت فرد استمرار نخواهد داشت ؟
جواب : در صورتی که همه ابعاد هویتی انسان تغییر پیدا کنند .
5 – منظور از هویت آگاهانه و پنهان چیست ؟
جواب : هویت آگاهانه یعنی بخشی از هویت که ما آن را می شناسیم یا آن که دیگران به آن پی می برند و آن را برای ما بازگو می کنند . هویت پنهان آن بخشی از هویت است که برای ما پنهان است و ما آن را نمی شناسیم .
6 – ما برای شناخت هویت پنهان خود چگونه عمل می کنیم ؟
جواب : تأمل می کنیم . درباره آنها می اندیشیم و گاهی برای شناخت خود از دیگران کمک می گیریم ، از دوستان خود درباره نقاط قوت و ضعف خویش سوال می کنیم . با روانشناسان و مشاوران ،مشاوره می کنیم از نظرات جامعه شناسان و انسان شناسان استفاده می کنیم .
7 - وجود نظریات مختلف در باره هویت انسان نشان دهنده چیست ؟
جواب : نشان دهنده آن است که ما در شناخت هویت خود و دیگران دچار خطا و اشتباه می شویم .
8 – خود آگاهی چیست ؟
جواب : خود آگاهی یعنی خود را شناختن و به صفات و خصوصیات خود پی بردن
سوال های درس 6
1 – هویت فردی به چند بخش تقسیم می شود . هریک را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : جسمانی : هویتی است که مربوط به بدن انسان است مثل وزن ، قد ، گروه خونی و ...........
غیر جسمانی : هویت غیر جسمانی شامل صفات اخلاقی و روانی فرد است مانند اخلاص ، ایمان ، تقوی ، مهربانی و ....................
2 – هویت اجتماعی چیست ؟ مثال بزنید .
جواب : بخشی از هویت فرد است که ریشه در جامعه و فرهنگ دارد و در ارتباط با دیگران شکل می گیرد . مانند معلم بودن ، ایرانی بودن ، مسلمان بودن و .............
3 – منظور از جهان های سه گانه چیست ؟
جواب : جهان طبیعی ( طبیعت و بدن انسان ) جهان اجتماعی و جهان نفسانی ( روان انسان )
4 – وقتی که خود را عضو گروه خاصی معرفی می کنیم به کدام بخش از هویت خود اشاره می کنیم ؟
جواب : هویت اجتماعی
5 – چه رابطه ای بین ویژگی های جسمانی افراد و خصوصیات روح آنها وجود دارد ؟
جواب : ویژگی های جسمانی افراد بر خصوصیات روحی آنها اثر می گذارد . بسیاری از بیماری های جسمانی ،سلامت نفس و روان آدمی را به خطر می اندازد ، برخی از اضطراب ها ریشه در عوامل جسمانی دارد . قوای بدنی در حکم ابزارهایی برای قوای نفسانی و روانی هستند . اگر این قوا آسیب ببینند ، زمینه پرورش قوای روحی و نفسانی نیز آسیب می بیند . ابعاد روحی و روانی انسانی نیز در وضعیت و خصوصیات جسمانی او اثر می گذارد . به همین دلیل برخی از مرضهای جسمانی از طریق کمک گرفتن قوای روحی درمان می شود .
6 – حدیث ( ما ضعف بدن عما قویت علیه النیه ) بیانگر چیست ؟
جواب : نشان دهنده تأثیر ابعاد روحی و روانی انسان بر ابعاد جسمانی است .
7 – دانشمندانی را نام ببرید که درباره تأثیرات جغرافیا و طبیعت بر زندگی اجتماعی انسان پرداخته اند ؟
جواب : اخوان الصفا ، منتسکیو ، ابن خلدون
8 – قرآن کریم مبداء فساد را چه چیزی می داند ؟
جواب : برخی از کنش های اجتماعی انسانها
9 – امروزه یکی از مهمترین مسائلی که توجه انسانها را به خود مشغول کرده است تأثیر ........................................... بر محیط زیست است .
جواب : کنش های اجتماعی انسان
10 – چه رابطه ای بین جهان اجتماعی و ویژگی های نفسانی و روانی افراد وجود دارد ؟
جواب : جهان اجتماعی و ویژگی های نفسانی و روانی افراد جامعه نیز تعامل و تأثیر متقابل دارند . خصوصیات روانی و اخلاقی انسانها در جهان اجتماعی تأثیر گذار است ، برخی از آدمیان به دلیل شایستگی های روحی و روانی خود ، مسیر زندگی اجتماعی انسان ها را دگرگون می سازند و بعضی دیگر به دلیل شقاوت باطنی خود جامعه و تاریخی را به نابودی می کشانند . جهان اجتماعی نیز در خصوصیات روحی افراد اثر می گذارد و امکان رشد برخی از فضایل و رذایل را از بین می برد یا زمینه رشد آنها را فراهم می آورد .
11 – هویت اجتماعی هر فرد چگونه شکل می گیرد ؟
جواب : هویت اجتماعی هر فرد در درون جهان اجتماعی و بر اساس عقاید و ارزشهای جهان اجتماعی فرد شکل می گیرد .
12 – در جامعه قبیله ای هویت جمعی افراد در .................................... مشخص می شود .
جواب : جایگاه قبیله ای آنها
13 – در جامعه سرمایه داری هویت اشخاص چگونه شناخته می شود ؟
جواب : در جامعه سرمایه داری هویت اشخاص به ثروت و توان اقتصادی آنها شناخته می شود .
14 – اسلام در فرهنگ آرمانی خود هویت افراد را چگونه ارزیابی می کند ؟
جواب : اسلام در فرهنگ آرمانی خود هویت افراد را با علم ، تقوی و عدالت ارزیابی می کند .
15 – نگاه دنیوی جهان متجدد و ارزشهای اخلاقی آن چگونه است ؟
جواب : نگاه دنیوی جهان متجدد و ارزشهای اخلاقی آن به گونه ای است که به طبیعت به عنوان یک ماده بی جان برای تصرف و به خدمت گرفتن آن نگاه می شود . انسان در این جهان هر نوع تصرفی را برای بهره برداری بیشتر از طبیعت انجام می دهد .
16 – در جهان معنوی اسلام طبیعت چه جایگاهی دارد ؟
جواب : در جهان معنوی اسلام ، طبیعت به عنوان موجودی زنده ، آیت و نشانه خداوند است . انسان در طبیعت به عنوان خلیفه خداوند است و خلیفه خداوند براساس اراده و مشیت الهی وظیفه عمران و آبادانی آن را دارد ، یعنی انسان حق ندارد تصرفاتی را که مخالف اراده حکیمانه الهی است در جهان طبیعت و در جسم و جان خود انجام دهد .
سوال های درس 7
1- انسانها چگونه هویت اجتماعی خود را شکل می دهند ؟
جواب : هر فرد در یک جهان اجتماعی متولد می شود که بوسیله نسل های قبل از او ایجاد شده است . بنابراین جهان اجتماعی به هنگام تولد هر فرد ، بخشی از هویت اجتماعی او را تعیین می کند .
2 – اولین و مهمترین آشنایی فرد با جهان اجتماعی جگونه انجام می شود؟
جواب : فرد با آموزش هایی که در خانواده پیدا می کند ، اولین و مهمترین آشنایی ها را با جهانی که در آن متولد شده است پیدا می کند .
3 – جامعه پذیری را تعریف کنید و مثال بزنید .
جواب : به فرایندی که هر فرد برای مشارکت در زندگی اجتماعی دنبال می کند و مسیری که برای تکوین و شکل گیری هویت اجتماعی افراد طی می شود جامعه پذیری می گویند . مانند فرزندی که در خانواده نحوه غذا خوردن را یاد می گیرد .
4 – آیا فرایند جامعه پذیری همیشه با موفقیت انجام می شود ؟
جواب : خیر ، انسانها دارای اختیارند و همواره می توانند هویتی را که جامعه برای آنان در نظر گرفته است ، نپذیرند یا آن که در مسیر قواعد و هنجارهای اجتماعی حرکت نکنند .
5 – کجروی را تعریف کنید و مثال بزنید
جواب : به رفتارهایی که بر خلاف عقاید ، ارزشها و قواعد و هنجارهای جامعه هستند ، کجروی اجتماعی می گویند مانند دزدی ، مصرف مواد مخدر و گران فروشی
6 – هرجامعه ای برای تداوم جامعه پذیری و پیشگیری و کنترل کجروی های اجتماعی چه روش هایی را بکار می برد ؟
جواب : تبلیغ و اقناع : جامعه از طریق نهادهای فرهنگی و آموزشی می کوشد تا باورها ،عقاید و ارزشهای خود را به گونه ای تبلیغ کند که افراد قانع شوند .
تشویق و پاداش :جامعه افرادی را که مطابق ارزشها و قواعد جامعه عمل کنند تشویق کرده و به آنها پاداش هایی می دهد.
تنبیه و مجازات : جامعه کسانی را که به انحراف اجتماعی دچار شده باشند ،تنبیه و مجازات می کند .
7 – کنترل اجتماعی را تعریف کنید .
جواب : به مجموعه فعالیت های که برای پذیرش فرهنگ و انطباق دادن افراد با انتظارات جامعه انجام می شود
کنترل اجتماعی می گویند .
8 – مراتب کنترل اجتماعی را نام ببرید .
جواب : اقناع : روشی است که به واسطه آن فرهنگ در افراد درونی می شود . هر چه قدرت اقناع یک فرهنگ بیشتر باشد افراد رفتارهای متناسب با آن فرهنگ را بهتر انجام می دهند .
تشویق و تنبیه : بیشتر در مورد کسانی که ارزشهای فرهنگی را به میزان کمتری درونی کرده اند به کار برده می شود .
9 – تشویق و تنبیه به چند صورت انجام می شود و در چه جاهایی کاربرد دارند ؟
جواب : تشویق و تنبیه رسمی : بیشتر توسط سازمانها و موسسات اجتماعی مانند ادارات ، پلیس ، دادگاه و زندان بکار برده می شود .
تشویق و تنبیه غیر رسمی : بیشتر در خانواده ها ، بین همسالان یا به وسیله عموم افراد جامعه انجام می شود .
10 – دو عنصر فرهنگی آموزه های اسلامی را نام ببرید .
جواب : امر به معروف و نهی از منکر
11 – مراتب و روشهای امر به معروف ونهی از منکر را نام برید .
جواب : برخی از روشهای امر به معروف و نهی از منکر تبلیغی و برخی تشویقی یا تنبیهی است . مسولیت برخی از مراتب امر به معروف و نهی از منکر به عهده همه افراد جامعه است و مسولیت برخی از مراتب آن بر عهده سازمانهای رسمی و حکومتی است .
سوالهای درس 8
1 – انواع تحرک اجتماعی را نام ببرید . هریک را تعریف کنید و برای هریک مثال بزنید .
جواب : الف - تحرک اجتماعی صعودی : به تغییر جایگاه فرد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر تحرک اجتماعی صعودی می گویند . مثل کارمند یک اداره هنگامی که مدیر یک بخش اداره می شود .
ب – تحرک اجتماعی افقی : به تغییر جایگاه فرد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی برابر را تحرک اجتماعی افقی می نامند . مثل کارمندی که از یک بخش اداره به بخش دیگر منتقل می شود .
ج – تحرک اجتماعی نزولی : به تغییر جایگاه فرد از یک موقعیت اجتماعی بالا به موقعیت اجتماعی پایین تر را تحرک اجتماعی نزولی می نامند . مثل مدیر اداره که از مدیریت عزل می شود و به صورت یک کارمند عادی به کار خود ادامه می دهد .
2 – آیا فرصت های اجتماعی تحرک برای همه افراد و گروه ها یکسان است ؟ مثال بزنید .
جواب : فرصت هایی که افراد در جهانهای مختلف برای تحرک اجتماعی و کسب هویت های اجتماعی جدید دارند ، یکسان نیست و هر جامعه به تناسب عقاید و ارزشهایی که دارد برخی تغییرات هویتی و تحرکات اجتماعی را تشویق و برخی دیگر را منع می نمایند . مثال : جامعه ای که بر اساس ارزشهای نژادی شکل می گیرد ، صرفا برای یک نژاد خاص امکان تحرک اجتماعی صعودی فراهم می آورد .
3 – تحرک اجتماعی در جامعه ای که بر اساس ارزشهای نژادی شکل می گیرد چگونه است ؟
جواب : امکان تحرک اجتماعی صعودی برای یک نژاد خاص وجود دارد .
4 – در جامعه ای که برارزشهای اقتصادی تاکید می شود تحرک اجتماعی چگونه است ؟
جواب : تحرک اجتماعی صعودی را تنها برای کسانی ممکن می سازد که منابع ثروت را در اختیار دارند .
5 – در جهانی که بر مدار ارزشهای دنیوی و این جهانی شکل می گیرد ، تحرک اجتماعی چگونه است ؟
جواب : تحرکات اجتماعی را در محدوده همان ارزشها به رسمیت می شناسد .
6 – تحرک اجتماعی را تعریف کنید .
جواب : جابجایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر را تحرک اجتماعی می گویند .
7 – در یک جهان سکولار فرصت تحرک اجتماعی چگونه است ؟
جواب : در این جهان فعالیت هایی که هویت دینی افرادرا آشکار کند ، منع می شوند .
8 – در چه صورتی جوامع تغییرات هویتی در درون جهان اجتماعی را می پذیرند و تأیید می کنند ؟
جواب : تا هنگامی که هویت جمعی افراد در چارچوب عقاید و ارزشهای کلان جامعه شکل گیرد ، تغییرات هویتی در درون یک جهان اجتماعی واحد رقم می خورد و این تغییرات نه تنها در تعارض با هویت فرهنگی جامعه قرار نمی گیرد بلکه می تواند مستلزم گسترش و توسعه فرهنگ اجتماعی باشد و به همین دلیل این گونه تغییرات مورد تشویق و تأیید جامعه قرار گیرد .
9 – تعارضات فرهنگی را تعریف کنید .
جواب : اگر تغییرات هویتی در خارج از مرزهای مقبول فرهنگی جامعه واقع شود و شیوه هایی از زندگی را که با عقاید و ارزشهای اجتماعی در تقابل هستند به دنبال بیاورد به تعارض فرهنگی منجر می شود .
10 – علل تعارض فرهنگی کدامند ؟
جواب : الف – علل درونی : به نوآوری ها و فعالیت های افرادی که در درون فرهنگ اجتماعی حضور دارند باز می گردد.
ب – علل بیرونی : در اثر تأثیر پذیری از فرهنگ های دیگر به وجود می آید .
11 – نتایج تعارضات فرهنگی کدامند ؟
جواب : اضطراب و نگرانی های اجتماعی .
12 – جابجایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر را ............................ می گویند .
جواب : تحرک اجتماعی
13 – وقتی کارمند یک اداره مدیر بخش اداره می شود ، وی ................... پیدا کرده است .
الف – تحرک افقی ب – تحرک نزولی ج – تحرک صعودی د – هیچکدام
جواب : گزینه ج
14 – وقتی مدیر اداره از مدیریت عزل می شود و به صورت یک کارمند عادی به کار خود ادامه می دهد ، ............. دارد .
الف – تحرک افقی ب – تحرک نزولی ج – تحرک صعودی د – هیچکدام
جواب : گزینه ب
15 – تعارضات فرهنگی ، می تواند علل علل مختلفی داشته باشد ، برخی از علل آن ، .................. است و به نوآوری ها
و فعالیت های افرادی که در درون فرهنگ اجتماعی حضور دارند باز می گردد و برخی علل ، ........................ است و در
اثر تأثیر پذیری از فرهنگ های دیگر به وجود می آید .
الف – درونی – درونی ب – درونی – بیرونی ج – بیرونی – درونی د – بیرونی – بیرونی
جواب : گزینه ب
سوالهای درس 9
1 – هویت فرهنگی جامعه چه زمانی محقق می شود ؟
جواب : هویت فرهنگی هنگامی محقق می شود که عقاید و ارزشهای مشترکی در جامعه شکل گیرد . یعنی هر گاه نوعی از عقاید و ارزشها از سوی افراد جامعه پذیرفته و به رسمیت شناخته شود ، هویت فرهنگی بر مدار آن عقاید و ارزشها پدید می آید .
2 – هویت اجتماعی افراد چگونه شکل می گیرد ؟
جواب : هویت اجتماعی افراد همواره درپرتو هویت فرهنگی جامعه شکل می گیرد .
3 – هویت فرهنگی جوامع چه زمانی پایدار است و چه زمانی نابود می شود ؟
جواب : هویت فرهنگی تا زمانی که عقاید و ارزشهای مربوط به آن مورد پذیرش افراد جامعه و برای آنها مهم باشد دوام می آورد و هر گاه عقاید و ارزشها اهمیت و اعتبار خود را از دست بدهند زایل و نابود می شود .
4 – تزلزل فرهنگی چیست ؟
جواب : اگر شیوه زندگی ، ناسازگار با عقاید و ارزشهای اجتماعی یک فرهنگ تداوم پیدا کند فرهنگ نتواند رفتارهای اجتماعی را مطابق با مبانی خود ، سازمان بخشد ، تعارض این دو بخش فرهنگی می تواند به تزلزل فرهنگی منجر شود .
5 – تزلزل فرهنگی چه زمانی رخ می دهد ؟
جواب : تزلزل فرهنگی هنگامی رخ می دهد که مبادی هویت ساز فرهنگ ، یعنی عقاید ، ارزشها و آرمانها ، ثبات و استقرار خود را در متن فرهنگ از دست بدهد .
6 – چرا تزلزل فرهنگی با بحران هویت همراه است ؟
جواب : زیرا بحران هویت در جایی به وجود می آید که جامعه توان حفظ و دفاع از عقاید و ارزشهای اجتماعی خود را
نداشته باشد .
7 – بحران هویت در چه جامعه ای به وجود می آید ؟
جواب : بحران هویت در جایی به وجود می آید که جامعه توان حفظ و دفاع از عقاید و ارزشهای اجتماعی خود را
نداشته باشد .
8 – تغییرات فرهنگی و تمدنی به چند صورت ممکن است باشد ؟ هریک را تعریف کنید و برای هر یک مثال بزنید .
جواب : تغییرات فرهنگی و تمدنی می تواند مثبت یا منفی باشد . اگر فرهنگی که گرفتار تزلزل ، بحران و تحول می شود ، اولا فرهنگی باطل باشد ، ثانیا جهت تغیرات نیز به سوی فرهنگ حق باشد ،تحولات فرهنگی مثبت است مثل تحول جامعه جاهلی به جامعه نبوی .اگر فرهنگی که رسمیت و اعتبار اجتماعی خود را از دست می دهد فرهنگ حق باشد یا آن که جهت تحولاتی که در فرهنگ واقع می شود به سوی فرهنگ حق نباشد تحول مثبت نیست . مثل تحول جامعه نبوی به جامعه اموی تحول فرهنگی منفی است .
9 – تزلزل فرهنگی با تعارض فرهنگی چه تفاوتی دارد ؟
جواب : تعارض فرهنگی یعنی مبانی اعتقادی و ارزشها و آرمانهای فرهنگ فعال است اما بخشی از این مبانی با بخشی دیگر ناسازگار است . اما تزلزل فرهنگی هنگامی رخ می دهد که مبانی هویت ساز فرهنگ یعنی عقاید و ارزشها ثبات و استقرار خود را در متن فرهنگ از دست بدهند و سست شوند و یک فرهنگ دیگر جای آن را بگیرد .
10 – عواملی که بحرانهای فرهنگی را به وجود می آورد به چند دسته تقسیم می شوند ؟ هریک را تعریف کنید .
جواب : عواملی که بحرانهای فرهنگی را به وجود می آورند و هویت های فرهنگی را تغییر می دهند ، به دو بخش درونی و بیرونی تقسیم می شوند :
الف – علل درونی : علل درونی یا به کاستی ها و بن بست هایی که در هویت خود فرهنگ وجود دارد باز می گردد یا به ابداعات و نوآوری های مثبت و منفی افرادی که در درون آن فرهنگ و تمدن قرار دارند مربوط می شود .
ب – علل بیرونی : علل بیرونی به مواجهات و ارتباطات بین فرهنگی باز می گردد.
11 – مرگ طبیعی یک فرهنگ چه زمانی رخ می دهد ؟
جواب : مرگ طبیعی یک فرهنگ هنگامی رخ می دهد که آن فرهنگ به سبب به کار گیری تمامی ظرفیت های خود ، با هویت جسمانی و معنوی افراد اصطکاک پیدا کند و از پاسخ به نیازهای طبیعی و جسمانی یا فطری و معنوی آنها باز ماند .
12 – اگر فرهنگی متناسب با نیازهای معنوی و روحی افراد عمل نکند چه مشکلی پیش می آید ؟
جواب : فرهنگی که متناسب با نیازهای معنوی و روحی افراد عمل نکند و پرسش های وجودی آدمیان را در باره
معنای زندگی و مرگ پاسخ ندهد و در مسیر غفلت از این پرسش ها روزگار بگذراند یا با شکاکیت و پوچ انگاری
مواجه شود ، نشاط زندگی را از دست می دهد و با انواع مختلف آسیب ها مانند یأس ، ناامیدی و خودکشی رویارو می شود .
13 – هر گاه عقاید و ارزشها ، اهمیت و اعتبار خود را از دست بدهند ، هویت فرهنگی ............................ می شود .
جواب : نابود
14 – تزلزل فرهنگی با ............................ همراه است .
جواب : بحران هویت
15 – هویت فرهنگی جامعه بر مدار ................... و ......................... شکل می گیرد .
جواب : عقاید – ارزشهای اجتماعی
16 – هویت اجتماعی افراد همواره در پرتو .......................... جامعه شکل می گیرد .
جواب : هویت فرهنگی
17 – تحول جامعه جاهلی به جامعه نبوی تحول فرهنگی ......................... و تحول جامعه نبوی به جامعه اموی تحول فرهنگی ..................... است .
الف – مثبت – مثبت ب – مثبت – منفی ج – منفی – مثبت د – منفی – منفی
جواب : گزینه ب /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}
+ نوشته شده در چهارشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۲ ساعت ۸:۳۹ ق.ظ توسط ژاله فاضلی-
|
از اهداف مهم برای ساخت این وبلاگ اطلاع رسانی به مردم در باره ی علوم اجتماعی و جامعه شناسی و ارتباط همکاران با یکدیگر و استفاده از علوم جدید و...